मेना न्यूजवायर , बीजिंग : पंतप्रधान मार्क कार्नी यांनी चार दिवसांच्या अधिकृत बीजिंग दौऱ्याला सुरुवात केली आहे. कॅनेडियन नेत्याचा हा जवळजवळ एका दशकात पहिलाच चीन दौरा आहे. व्यापार वाद, राजनैतिक मतभेद आणि अमेरिकेशी संबंधित व्यापक भू-राजकीय तणावामुळे ताणलेले संबंध ओटावा आणि बीजिंग स्थिर करण्याचा प्रयत्न करत असताना ही भेट आली आहे.
चीनच्या परराष्ट्र मंत्रालयाने आणि राज्य माध्यमांनी या भेटीला कॅनडासाठी वॉशिंग्टनशी असलेल्या संबंधांचे पुनर्मूल्यांकन करण्याची आणि बीजिंगशी द्विपक्षीय सहकार्य वाढवण्याची संधी म्हणून सादर केले. अधिकृत भाष्यात चीनने आंतरराष्ट्रीय संबंधांमध्ये धोरणात्मक स्वायत्तता म्हणून वर्णन केलेल्या गोष्टीचे महत्त्व अधोरेखित केले गेले, तर दोन्ही देशांमधील राजकीय विश्वास आणि विस्तारित आर्थिक सहभागाचे आवाहन केले गेले.
कॅनडाचे सर्वात मोठे निर्यात केंद्र असलेल्या अमेरिकेवरील अवलंबित्व कमी करण्यासाठी आणि कॅनडाच्या व्यापार संबंधांमध्ये विविधता आणण्यासाठी त्यांच्या सरकारने केलेल्या प्रयत्नांदरम्यान कार्नी बीजिंगमध्ये पोहोचले. कॅनडाच्या अधिकाऱ्यांनी सांगितले की, नियमित उच्चस्तरीय संवाद पुन्हा स्थापित करणे आणि कृषी, ऊर्जा आणि प्रगत उत्पादन यासारख्या प्रमुख क्षेत्रांना प्रभावित करणारे अडथळे दूर करणे हा या भेटीचा उद्देश आहे.
अलिकडच्या वर्षांत व्यापारी उपाययोजनांवरील वाद आणि व्यावसायिक प्रवाहात अडथळा आणणाऱ्या राजनैतिक कृतींमुळे कॅनडा आणि चीनमधील संबंध झपाट्याने बिघडले. ओटावाने काही चिनी आयातीवर निर्बंध लादल्यानंतर चीनने कॅनेडियन कृषी उत्पादनांवर कॅनोला, डुकराचे मांस आणि सीफूडवर शुल्क लादले. या उपाययोजनांमुळे द्विपक्षीय व्यापारात घट झाली आणि दोन्ही देशांमधील निर्यातदारांसाठी अनिश्चितता वाढली.
वर्षानुवर्षे ताणतणावानंतर संवाद पुन्हा सुरू करणे
या भेटीत राष्ट्राध्यक्ष शी जिनपिंग यांच्यासह वरिष्ठ चिनी नेत्यांशी नियोजित बैठका तसेच व्यापार आणि आर्थिक अधिकाऱ्यांशी चर्चा यांचा समावेश आहे. संवाद माध्यमे पुनर्संचयित करणे, विद्यमान व्यापार संघर्ष व्यवस्थापित करणे आणि व्यावहारिक सहकार्याची क्षेत्रे ओळखणे यावर चर्चा होण्याची अपेक्षा आहे. कॅनेडियन अधिकाऱ्यांनी सांगितले आहे की या भेटीत नवीन व्यापार करारांच्या योजनांचा समावेश नाही परंतु अधिक अंदाजे व्यावसायिक सहभागासाठी परिस्थिती निर्माण करणे हे उद्दिष्ट आहे.
व्यापार आणि सुरक्षेबाबत अमेरिकेच्या धोरणांशी, विशेषतः चिनी तंत्रज्ञान आणि औद्योगिक निर्यातीवर परिणाम करणाऱ्या उपाययोजनांशी कॅनडाच्या जवळच्या समन्वयाबद्दल चीनने जाहीरपणे टीका केली आहे. भेटीदरम्यान प्रसिद्ध झालेल्या राज्य माध्यमांच्या भाष्यांमधून कॅनडाने स्वतःच्या राष्ट्रीय हितांवर आधारित धोरणे अवलंबावीत असे आवाहन करण्यात आले आहे, तर संबंध सुधारल्यास सहकार्य वाढविण्याच्या चीनच्या तयारीवर भर देण्यात आला आहे.
अलिकडच्या वर्षांत निर्यातीत घट झाल्यामुळे आणि नियामक अडथळे वाढल्याने कॅनडाचे चीनशी असलेले आर्थिक संबंध कमकुवत झाले आहेत. अधिकृत चीनी आकडेवारीनुसार २०२५ मध्ये कॅनडातून आयातीत घट झाली आहे, जी पूर्वीच्या वाढीच्या ट्रेंडला उलट करते. कॅनेडियन निर्यातदारांनी टॅरिफ आणि प्रशासकीय अडथळे हे प्रमुख आव्हान असल्याचे म्हटले आहे, तर चिनी अधिकाऱ्यांनी व्यापार उपायांना व्यापक राजनैतिक चिंतांशी जोडले आहे.
कार्नीच्या सरकारने निर्यात विविधीकरणाला एक केंद्रीय आर्थिक उद्दिष्ट म्हणून ओळखले आहे, ज्यामध्ये आशियाई बाजारपेठांमध्ये प्रवेश वाढविण्यावर लक्ष केंद्रित केले आहे. धोरण आणि प्रशासनाच्या मुद्द्यांवर सतत मतभेद असूनही, जगातील दुसऱ्या क्रमांकाची सर्वात मोठी अर्थव्यवस्था म्हणून चीनची भूमिका पाहता त्याच्याशी संबंध आवश्यक असल्याचे अधिकाऱ्यांनी म्हटले आहे.
व्यापारी दबाव आणि जागतिक संदर्भ
जागतिक व्यापार पद्धतींमध्ये बदल आणि प्रमुख अर्थव्यवस्थांमध्ये वाढलेल्या स्पर्धेच्या पार्श्वभूमीवर ही भेट होत आहे. कॅनडाचे अमेरिकेशी असलेले संबंध त्याच्या बाह्य व्यापारावर वर्चस्व गाजवत आहेत, परंतु अलिकडच्या काळात झालेल्या व्यत्यय आणि धोरणात्मक बदलांमुळे ओटावाला इतर भागीदारांशी संबंध मजबूत करण्यास प्रवृत्त केले आहे. चीनने स्वतःला वस्तू आणि उत्पादित वस्तूंसाठी एक प्रमुख बाजारपेठ म्हणून स्थान दिले आहे, त्याचबरोबर ते धोरणात्मक आणि आर्थिक जोखमीचे स्रोत देखील आहे.
चिनी अधिकाऱ्यांनी यावर भर दिला आहे की द्विपक्षीय संबंधांमधील सुधारणा ते परस्पर आदर आणि हस्तक्षेप न करण्यावर अवलंबून असतात. दरम्यान, कॅनेडियन अधिकाऱ्यांनी चीनशी रचनात्मकपणे संवाद साधताना राष्ट्रीय सुरक्षा आणि आर्थिक हितसंबंधांचे रक्षण करण्याच्या वचनबद्धतेचा पुनरुच्चार केला आहे.
चार दिवसांच्या या भेटीचा समारोप औपचारिक करारांऐवजी सतत संवादाच्या क्षेत्रांची रूपरेषा सांगून होण्याची अपेक्षा आहे. दोन्ही बाजूंनी असे संकेत दिले आहेत की प्रगती वाढीव असेल, जी संबंधांची जटिलता आणि सहकार्यासोबतच वादांचे व्यवस्थापन करण्याची गरज प्रतिबिंबित करते.
कार्नी यांचा दौरा चीनसोबत आर्थिक संबंध संतुलित करण्यासाठी आणि दीर्घकालीन युती कायम राखण्यासाठी मध्यम शक्तींनी घेतलेल्या सावध दृष्टिकोनावर प्रकाश टाकतो. कॅनडाच्या सर्वात परिणामकारक परंतु आव्हानात्मक आंतरराष्ट्रीय संबंधांपैकी एक स्थिर करण्यासाठी व्यावहारिक पावले उचलता येतील का याचे संकेत मिळावेत यासाठी व्यवसाय आणि धोरणकर्ते या भेटीवर बारकाईने लक्ष ठेवून आहेत.
कार्नी बीजिंग भेटीदरम्यान चीनने कॅनडाला स्वतंत्र धोरण अवलंबण्याचे आवाहन केले ही पोस्ट प्रथम अरब प्रेसवायरवर प्रकाशित झाली.