मेना न्यूजवायर , एडिनबर्ग : संशोधकांनी अंटार्क्टिकाच्या बर्फाच्या चादराखाली दबलेल्या भूदृश्याचा आतापर्यंतचा सर्वात तपशीलवार नकाशा तयार केला आहे, ज्यामध्ये पर्वत, दऱ्या, कॅन्यन आणि मैदानांचा एक खडकाळ भूभाग उघड झाला आहे जो खंडातील बर्फ कसा हलतो हे आकार देतो. १५ जानेवारी रोजी सायन्स जर्नलमध्ये प्रकाशित झालेल्या अभ्यासात वर्णन केलेला हा नकाशा, किलोमीटर बर्फाखाली लपलेल्या खडकाळ पृष्ठभागाबद्दलच्या ज्ञानातील मोठी पोकळी भरण्यासाठी उपग्रह निरीक्षणे आणि विद्यमान मोजमापांचा वापर करतो.
अंटार्क्टिकाच्या बर्फाच्या चादरीने खंडाचा सुमारे ९८% भाग व्यापला आहे आणि तो १.४ कोटी चौरस किलोमीटरपेक्षा जास्त क्षेत्र व्यापलेला आहे. शास्त्रज्ञांनी बर्फाच्या पृष्ठभागावरील बदलांचा बराच काळ मागोवा घेतला असला तरी, थेट सर्वेक्षण मर्यादित आणि महाग असल्याने त्याखालील थराचे मॅपिंग करणे कठीण झाले आहे. नवीन कामात उच्च रिझोल्यूशन उपग्रह डेटा आणि दशकांपासून गोळा केलेल्या बर्फाच्या जाडीच्या माहितीचे संयोजन केले आहे, नंतर खालील स्थलाकृतिचा अंदाज घेण्यासाठी बर्फाच्या प्रवाहाच्या भौतिकशास्त्राचा वापर केला आहे.
संशोधन पथकाने बर्फ प्रवाह गोंधळ विश्लेषण म्हणून ओळखली जाणारी एक पद्धत लागू केली, जी बर्फाच्या हालचाली आणि पृष्ठभागाच्या वैशिष्ट्यांमधील सूक्ष्म बदलांचे परीक्षण करून बर्फाच्या तळाला कसे आकार द्यावे याचा अंदाज लावते. जिथे रडार उड्डाणे आणि जमिनीवरील मोहिमांनी केवळ अस्पष्ट कव्हरेज प्रदान केले आहे, तिथे हे तंत्र पूर्वी खराब मॅप केलेल्या मोठ्या प्रदेशांमध्ये तपशील विस्तृत करते. परिणामी पुनर्बांधणीमुळे हजारो वैशिष्ट्ये ओळखली जातात जी पूर्वीच्या खंडव्यापी मॉडेल्समध्ये अस्पष्ट किंवा गहाळ होती.
नव्याने सोडवलेल्या भूरूपांमध्ये ३०,००० हून अधिक पूर्वी न सापडलेल्या टेकड्या आहेत, तसेच उभ्या बाजूंनी कालवे आणि खोल खड्डे आहेत जे पुरलेल्या भूभागातून कापतात. अभ्यासात खडबडीत उंच प्रदेश आणि गुळगुळीत सखल प्रदेशांचे पॅचवर्क वर्णन केले आहे, ज्यामध्ये तीक्ष्ण संक्रमणे आहेत जी प्रमुख भूगर्भीय सीमा चिन्हांकित करू शकतात. काही ठिकाणी, भूभाग अल्पाइन लँडस्केप्ससारखा दिसतो, जो जुन्या नकाशांद्वारे सुचविलेल्या सौम्य आराखड्यांऐवजी लक्षणीय आराम दर्शवितो.
लपलेला बेड बर्फाच्या हालचालीवर कसा नियंत्रण ठेवतो
शास्त्रज्ञांचे म्हणणे आहे की बर्फाच्या थराच्या तळाशी घर्षण नियंत्रित करण्यासाठी आणि समुद्राकडे बर्फ किती वेगाने वाहू शकतो यावर परिणाम करण्यासाठी खडकाचा आकार हा एक महत्त्वाचा घटक आहे. खडबडीत भूभाग प्रतिकार वाढवू शकतो, तर गुळगुळीत भूभाग जलद हालचाल करण्यास अनुमती देऊ शकतो, ज्यामुळे आतील भाग वाहून जाणाऱ्या हिमनद्यांच्या वर्तनावर परिणाम होतो. मूलभूत परिस्थितीचे ज्ञान सुधारून, नकाशा अंटार्क्टिक बर्फाच्या प्रवाहाचे अनुकरण करण्यासाठी आणि जागतिक समुद्र पातळी वाढीसाठी संभाव्य योगदान मोजण्यासाठी वापरल्या जाणाऱ्या संख्यात्मक मॉडेल्सना बळकटी देण्यासाठी डिझाइन केला आहे.
या नकाशात शेकडो मैलांपर्यंत पसरलेल्या लांब उप-हिमवाहिन्या आणि दऱ्या देखील हायलाइट केल्या आहेत, ज्या बर्फाच्या प्रवाहाचे नेतृत्व करू शकतात आणि बर्फाखालील वितळणाऱ्या पाण्याचे मार्गदर्शन करू शकतात. संशोधकांनी म्हटले आहे की अशा रचना अंटार्क्टिकाच्या हिमनदीपूर्व भूतकाळाचे संकेत जतन करू शकतात, जेव्हा खंडाचे काही भाग बर्फाच्छादित नव्हते. अभ्यासात असे नमूद केले आहे की नवीन डेटासेट 2 ते 30 किलोमीटर स्केल रेंजमध्ये विस्तृतपणे भूरूपे कॅप्चर करतो, ज्यामुळे पूर्वी सामान्यीकृत दिसणाऱ्या प्रदेशांना अधिक बारकाईने तपशीलवार माहिती मिळते.
हवामान मूल्यांकनात वापरल्या जाणाऱ्या बर्फाच्या चादरीच्या सिम्युलेशनमध्ये अधिक अचूक बेड टोपोग्राफीमुळे अनिश्चितता कमी होण्याची अपेक्षा आहे, ज्यामध्ये किनारपट्टी नियोजन आणि अनुकूलनाची माहिती देणारे काम समाविष्ट आहे. बदलत्या तापमान आणि महासागराच्या परिस्थितीला बर्फ कसा प्रतिसाद देतो हे तपासण्यासाठी शास्त्रज्ञ या मॉडेल्सचा वापर करतात, परंतु जेव्हा अंतर्निहित भूभाग कमी प्रमाणात मर्यादित असतो तेव्हा निकाल बदलू शकतात. संशोधकांनी सांगितले की अद्यतनित नकाशा मॉडेल आउटपुटची तुलना करण्यासाठी आणि अतिरिक्त मोजमाप आत्मविश्वास वाढवू शकतील अशा क्षेत्रांना लक्ष्य करण्यासाठी एक स्पष्ट आधाररेखा प्रदान करतो.
अंटार्क्टिकाच्या उपहिमनदी नकाशाचे परिष्करण करण्यासाठी पुढील पायऱ्या
लेखकांनी म्हटले आहे की नवीन दृष्टिकोन थेट निरीक्षणांची जागा घेत नाही आणि उपग्रह आधारित उलथापालथ सूक्ष्म प्रमाणात तपशील मिळवू शकत नाही अशा लहान भूरूपांचे निराकरण झालेले नाही. त्यांना अपेक्षा आहे की डेटासेट भविष्यातील हवाई रडार आणि भूभौतिकीय सर्वेक्षणांना प्राधान्य देण्यास मदत करेल, विशेषतः दुर्गम अंतर्गत प्रदेशांमध्ये. या दशकाच्या अखेरीस वैज्ञानिक संस्था विस्तारित ध्रुवीय संशोधन प्रयत्नांसाठी तयारी करत असताना देखील हे काम सुरू झाले आहे, जेव्हा समन्वित मोहिमा बर्फाच्या जाडी आणि थराच्या स्थितीचे नवीन मोजमाप जोडू शकतात.
संशोधकांनी मॅपिंग प्रयत्नाचे वर्णन पृथ्वीवरील सर्वात मोठ्या उर्वरित डेटा गॅपपैकी एक भरून काढण्याच्या दिशेने एक पाऊल म्हणून केले आहे, ज्याचे जगातील सर्वात मोठ्या बर्फाच्या चादरीला समजून घेण्यासाठी व्यावहारिक परिणाम आहेत. संपूर्ण खंडात लपलेले भूभाग किती गुंतागुंतीचे आहे हे उघड करून, अभ्यास अंटार्क्टिक बर्फाच्या प्रवाहाचे नियंत्रण करणाऱ्या जमिनीचे स्पष्ट चित्र प्रदान करतो. टीमने म्हटले आहे की डेटासेट व्यापक वैज्ञानिक वापरासाठी उपलब्ध करून दिला जाईल, जो बर्फाच्या चादरीचे सतत परिष्करण आणि समुद्र पातळीच्या अंदाजांना समर्थन देईल.
"नवीन नकाशा अंटार्क्टिकाच्या बर्फाखालील विशाल लपलेला भूभाग उघड करतो" ही पोस्ट प्रथम अरब प्रेसवायरवर प्रकाशित झाली.